Μαθεύτηκε και επίσημα: Καταπληκτικά νέα για όλους τους Έλληνες που είναι πάνω από 70 χρονών

Μόλις ανακοινώθηκε για τις συντάξεις: Έρχονται ανατροπές από την κυβέρνηση

Οι εκκρεμότητες γύρω από τις συντάξεις χηρείας φαίνεται να οδεύουν προς οριστική διευθέτηση, καθώς η κυβέρνηση προετοιμάζει νομοθετική παρέμβαση που αναμένεται να δώσει τέλος στην πολυετή αβεβαιότητα χιλιάδων δικαιούχων. Το ζήτημα αφορά περισσότερους από 150.000 συνταξιούχους, οι οποίοι από το 2020 βρίσκονται αντιμέτωποι με τον κίνδυνο σημαντικών μειώσεων στις αποδοχές τους.

Αναζητείται οριστική λύση για τις συντάξεις χηρείας

Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας εξετάζει τις τελικές ρυθμίσεις, με την υπουργό Νίκη Κεραμέως να διαβεβαιώνει ότι δεν πρόκειται να εφαρμοστούν περικοπές στις συντάξεις χηρείας ούτε στις περιπτώσεις όπου οι δικαιούχοι λαμβάνουν περισσότερες από μία συντάξεις, τουλάχιστον ως προς το σκέλος της εθνικής σύνταξης.

Η συζήτηση αναζωπυρώθηκε μετά από απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία φέρεται να υιοθετεί τη μείωση μίας εκ των δύο εθνικών συντάξεων σε περιπτώσεις συρροής παροχών.

Όπως έχει επισημάνει η υπουργός Εργασίας, η κυβέρνηση αναμένει την πλήρη και καθαρογραμμένη απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου, προκειμένου να διαμορφώσει το τελικό νομοθετικό πλαίσιο.

Το πρόβλημα που παραμένει από το 2020

Η υπόθεση αφορά κυρίως συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα που λαμβάνουν παράλληλα τη δική τους σύνταξη και σύνταξη χηρείας.

Με βάση τις διατάξεις του νόμου 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου), μετά την πάροδο τριών ετών από τη χορήγηση της σύνταξης χηρείας, το ποσό της θα έπρεπε να μειώνεται όταν ο δικαιούχος εργαζόταν ή λάμβανε άλλη σύνταξη. Η σχετική περικοπή θα οδηγούσε ουσιαστικά τη σύνταξη χηρείας από το 70% στο 35% της σύνταξης του θανόντος.

Παρότι η διάταξη έπρεπε να εφαρμοστεί από το 2020, στην πράξη ενεργοποιήθηκε μόνο για συνταξιούχους που προέρχονταν από το Δημόσιο και τον πρώην ΟΓΑ. Αντίθετα, στους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα οι παροχές συνέχισαν να καταβάλλονται χωρίς μείωση.

Το σχέδιο που επεξεργάζεται το Υπουργείο Εργασίας

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που βρίσκεται υπό επεξεργασία, οι συντάξεις χηρείας αναμένεται να παραμείνουν στο 70% της σύνταξης του θανόντος, χωρίς να εφαρμοστεί η προβλεπόμενη μείωση στο 35%.

Παράλληλα, η ρύθμιση προβλέπει ότι δεν θα αναζητηθούν αναδρομικά ποσά από τους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα για τα χρόνια κατά τα οποία η περικοπή δεν εφαρμόστηκε. Με αυτόν τον τρόπο απομακρύνεται ο κίνδυνος να κληθούν χιλιάδες δικαιούχοι να επιστρέψουν μεγάλα χρηματικά ποσά.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς το ενδεχόμενο αναδρομικών απαιτήσεων είχε προκαλέσει έντονη ανησυχία σε χιλιάδες οικογένειες.

Τι αναμένεται για τους συνταξιούχους του Δημοσίου

Διαφορετική φαίνεται να είναι η αντιμετώπιση για όσους υπέστησαν ήδη μειώσεις στις συντάξεις χηρείας τους λόγω εφαρμογής της σχετικής διάταξης.

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι εξετάζεται η επιστροφή των ποσών που παρακρατήθηκαν στους συνταξιούχους του Δημοσίου, είτε μέσω καταβολής σε δόσεις είτε μέσω συμψηφισμού με φορολογικές υποχρεώσεις.

Παράλληλα, το υπουργείο προσανατολίζεται στη διατήρηση και των δύο εθνικών συντάξεων στις περισσότερες περιπτώσεις συνταξιούχων που λαμβάνουν σύνταξη γήρατος και σύνταξη χηρείας. Εξαιρέσεις ενδέχεται να υπάρξουν μόνο σε ειδικές περιπτώσεις όπου συνυπάρχουν δύο συντάξεις από ίδιο δικαίωμα μαζί με σύνταξη χηρείας.

Η αλλαγή που έφερε ο νόμος Βρούτση

Ο νόμος 4670/2020 (νόμος Βρούτση) αύξησε το ποσοστό της σύνταξης χηρείας από το 50% στο 70% της σύνταξης του θανόντος. Ωστόσο, διατήρησε τις προϋποθέσεις που οδηγούσαν σε μείωση της παροχής μετά την τριετία σε περίπτωση εργασίας ή λήψης δεύτερης σύνταξης.

Αυτό ακριβώς το σημείο δημιούργησε την πολυετή εκκρεμότητα που απασχολεί μέχρι σήμερα χιλιάδες δικαιούχους, με τη νέα νομοθετική πρωτοβουλία να φιλοδοξεί να δώσει οριστικό τέλος σε έναν «γρίφο» που παραμένει ανοιχτός εδώ και περισσότερο από έξι χρόνια.

ς 55ο έτος μέχρι  το 2018, μπορούν να συνταξιοδοτηθούν φέτος με όρια ηλικίας ως 58,5 ετών για μειωμένη ή και πλήρη σύνταξη.  Οσοι έκλεισαν τα 50-55 από το 2019 έως το 2021, θα βγουν στα 62 έως 65 ετών. Από το 2022 τα όρια συνταξιοδότησης είναι στα 67 ή στα 62 με 40 έτη ασφάλισης, για ασφαλισμένους πριν και μετά το 1993.

ΙΚΑ πριν το 1993

Όσον αφορά τους παλαιούς ασφαλισμένους στο ΙΚΑ με όρια ηλικίας μεταξύ 58,5 και 62 ετών μπορούν να αποχωρήσουν 6 κατηγορίες που είναι οι εξής:

1. Μητερες γεννημένες το  1965 που ασφαλίστηκαν στο ΙΚΑ πριν το 1993 και είχαν ανήλικο τέκνο με 5.500 ένσημα το 2011. Μπορούν να βγούν  με μειωμένη σύνταξη το 2026 και όριο ηλικίας 58,5 ετών. Αν επιλέξουν την πλήρη σύνταξη θα βγούν στα 67.

2. Μητέρες γεννημένες το  1966 που ασφαλίστηκαν στο ΙΚΑ πριν το 1993 και είχαν ανήλικο τέκνο με 5.500 ένσημα το 2011. Μπορούν να βγούν με μειωμένη σύνταξη στην ηλικία των  60,2 ετών.

3. Μητέρες γεννημένες το 1967, που ασφαλίστηκαν στο ΙΚΑ πριν το 1993 και είχαν ανήλικο τέκνο με 5.500 ένσημα το 2010. Μπορούν να βγούν με μειωμένη σύνταξη το 2026 με όριο ηλικίας 58,5 ετών.

4. Γυναίκες που είχαν 5.500 ημέρες ασφάλισης με ανήλικο τέκνο το 2012 και συμπλήρωσαν το 55ο έτος της ηλικίας τους έως το 2018. Συνταξιοδοτούνται για μειωμένη σύνταξη στο 61ο έτος ενώ όσες έκλεισαν τα 55 από το 2019, και μετά βγαίνουν στα 62 με μειωμένη σύνταξη.

5. Ανδρες και γυναίκες που έχουν 10.500 ημέρες ασφάλισης συνολικά εκ των οποίων 7500 ημέρες ασφάλισης στα “βαρέα”, συνταξιοδοτούνται με όριο ηλικίας 60 ετών για μειωμένη σύνταξη και 62 για πλήρη.

6. Γυναίκες που συμπλήρωσαν το 2010, 2011 και 2012 τις 3.600 ημέρες ασφάλισης στα βαρέα και 4.500 ημέρες στο σύνολο. Συνταξιοδοτούνται στα 55, 56 και 57 ετών αντίστοιχα με πλήρη σύνταξη, εφόσον οι 1.000 από τις 3.600 ημέρες στα βαρέα συμπληρώνονται μέσα στα τελευταία 17 χρόνια πριν από την αίτηση για σύνταξη.

Δημόσιο

Σύνταξη ακόμη και χωρίς όριο ηλικίας κατοχυρώνουν ειδικές κατηγορίες ασφαλισμένων στο Δημόσιο όπως οι τρίτεκνες μητέρες που συμπλήρωσαν 20ετία ως το 2010, ενώ με όρια ηλικίας από 58,5 ετών ως 61,5 μπορούν να βγούν φέτος στη σύνταξη οι υπόλοιπες κατηγορίες παλαιών ασφαλισμένων.

Οι κατηγορίες ασφαλισμένων στο Δημόσιο που βγαίνουν στη σύνταξη πριν τα 62 είναι εξής:

1. Γονείς υπάλληλοι οι οποίοι συμπλήρωσαν την 25ετία το 2011 με ανήλικο τέκνο είτε το 2011, είτε μεταγενέστερα. Εφόσον έκλεισαν το 52ο έτος της ηλικίας τους ως το 2017 βγαίνουν με πλήρη σύνταξη στην ηλικία των  58,5 ετών. Με ηλικία 52 το 2018 θεμελιώνουν δικαίωμα φέτος με όριο ηλικίας 60 ετών και 2 μήνες.

2. Γονείς οι οποίοι συμπλήρωσαν την 25ετία το 2012 με ανήλικο τέκνο το 2012 ή μεταγενέστερα και έκλεισαν το 55ο έτος της ηλικίας τους το 2018, βγαίνουν φέτος με πλήρη σύνταξη και όριο ηλικίας 61 ετών.

3. Τρίτεκνες μητέρες με 20ετία ως το 2010. Παίρνουν πλήρη σύνταξη χωρίς όριο ηλικίας οποτεδήποτε και αν υποβάλουν αίτηση συνταξιοδότησης.

4. Τρίτεκνοι γονείς με 21 έτη το 2011. Βγαίνουν με πλήρη σύνταξη με το όριο ηλικίας που ισχύει όταν κλείνουν τα 52.

5. Τρίτεκνοι γονείς με 23 έτη το 2012. Βγαίνουν με πλήρη σύνταξη με το όριο ηλικίας που ισχύει όταν κλείνουν τα 55.

6. Ασφαλισμένοι με 25ετία ως το 2010, που συμπλήρωσαν τις ηλικίες των 55 ετών οι γυναίκες και των 60 ετών οι άνδρες ως το 2022, βγαίνουν οποτεδήποτε με μειωμένη σύνταξη.

7. Άνδρες και γυναίκες στο Δημόσιο με 25ετία το 2011, ή το 2012  και συμπληρωμένη την ηλικία των 56 και 58 ετών αντίστοιχα ως το 2022 βγαίνουν οποτεδήποτε με μειωμένη σύνταξη.

8 .Δημόσιοι υπάλληλοι οι οποίοι συμπλήρωσαν 25ετία ως το 2010 μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με πλήρη σύνταξη και όριο ηλικίας 61,6 έτη εφόσον έκλεισαν το 58ο έτος με 35ετία ως το 2021.Τα ίδια όρια ηλικίας ισχύουν και για τους υπαλλήλους οι οποίοι συμπλήρωσαν 25ετία το 2011 με τη διαφορά ότι απαιτούνται 36 έτη συνολικά ως το 2021.

9. Δημόσιοι υπάλληλοι οι οποίοι διορίστηκαν μετά το 1983 και  συμπλήρωσαν 25ετία ως το 2010 με συνολικό χρόνο ασφάλισης τα 37 έτη συνολικά ως το 2021. Αποχωρούν το 2026 με όριο ηλικίας 60,3 ετών, εφόσον συμπλήρωσαν το 55ο έτος το 2020 και με όριο ηλικίας 61,2 ετών με 37 έτη το 2021.

Ταμεία ΔΕΚΟ-Τραπεζών

Εξι κατηγορίες ασφαλισμένων σε ταμεία ΔΕΙΚΟ και Τραπεζών με έναρξη ασφάλισης πριν την 1/1/1993, μπορούν αν συνταξιοδοτηθούν φέτος με όρια ηλικίας κάτω από 62 ετών, που είναι οι εξής:

1. Μητέρες, που είχαν συμπληρώσει 25ετία ως το 2011 με ανήλικο τέκνο και έκλεισαν  το 50ο ή 52ο έτος της ηλικίας τους έως το 2017, αποχωρούν οποτεδήποτε για πλήρη σύνταξη με όριο ηλικίας ως 58,5 ετών.

2. Μητέρες που είχαν το 2012 την απαραίτητη 25ετία με ανήλικο τέκνο και έκλεισαν το 55ο έτος της ηλικίας τους έως το 2018, αποχωρούν με πλήρη σύνταξη με όριο ηλικίας ως 61 ετών.

3. Τρίτεκνες μητέρες που είχαν συμπληρώσει το 2010 την απαραίτητη 20ετία που ζητούν οι καταστατικές διατάξεις των ταμείων τους, μπορούν να αποχωρήσουν χωρίς όριο ηλικίας.

4.Τρίτεκνες μητέρες που είχαν το 2011 την απαραίτητη 20ετία και συμπλήρωσαν το 52ο έτος της ηλικίας τους έως το 2017, αποχωρούν με όριο ηλικίας ως 58,5 ετών.

5. Τρίτεκνες μητέρες που είχαν συμπληρώσει το 2012 την απαραίτητη 20ετία ακόμη και με εξαγορά πλασματικών ετών και έκλεισαν το 55ο έτος της ηλικίας τους έως το 2018, αποχωρούν με όριο ηλικίας 61 ετών.

6. Ανδρες και γυναίκες ασφαλισμένοι πριν το 1982 σε όλα τα Ειδικά Ταμεία (ΔΕΚΟ, Τραπεζών και Τύπου) που συμπλήρωσαν 35ετία ως και το 2021 μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με όριο ηλικίας 61,6 ετών. Αν η 35ετία συμπληρωθεί μετά τα 2022 το όριο ηλικίας ανεβαίνει στα 62 και απαιτούνται 40 έτη για τη συνταξιοδότηση.

Στο τραπέζι η μείωση κρατήσεων στις συντάξεις – Όλα τα σενάρια ενόψει του πακέτου μέτρων στη ΔΕΘ

Του Κώστα Κατίκου

Μείωση των κρατήσεων στις συντάξεις περιλαμβάνουν τα μέτρα για την ενίσχυση των συνταξιούχων  που επεξεργάζεται το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης ενόψει του νέου πακέτου στήριξης των εισοδημάτων για το 2027 που θα ανακοινωθεί τον Σεπτέμβριο στη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης.

Η αύξηση του μόνιμου επιδόματος των συνταξιούχων από τα 250 ευρώ στα 300 ευρώ είναι μόνον η αρχή καθώς στο τραπέζι της κυβέρνησης είναι και άλλες παρεμβάσεις για την ενίσχυση του εισοδήματος των συνταξιούχων

Ανάμεσα στα μέτρα που εξετάζονται για τους συνταξιούχους είναι και η μείωση των ασφαλιστικών κρατήσεων με τρία εναλλακτικά σενάρια που σύμφωνα με πληροφορίες είναι τα εξής:

1.Μείωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης (ΕΑΣ) στις κύριες συντάξεις με αναμόρφωση των σημερινών κλιμάκων. Το σχέδιο υπάρχει στο υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης από το 2024 και προβλέπει την αντικατάσταση των σημερινών 8 κλιμακίων από 3 ή 4 κλίμακες στις οποίες οι κρατήσεις ΕΑΣ θα υπολογίζονται όπως η φορολογία, δηλαδή επί της διαφοράς του ποσού σύνταξης κάθε κλίμακας και όχι σε όλο το ποσό όπως συμβαίνει τώρα.

Το σχέδιο για την αναμόρφωση της ΕΑΣ θα οδηγούσε σε μείωση των κρατήσεων, αλλά δεν προχώρησε γιατί θεωρήθηκε “ακριβό” καθώς κοστολογήθηκε περίπου στα 150 εκατ. ευρώ. Στη θέση του αποφασίστηκε η ουδέτερη από πλευράς κόστους τιμαριθμοποίηση των κλιμακίων της ΕΑΣ που εφαρμόζεται σήμερα και στην πράξη αυτό που εξασφαλίζει στους συνταξιούχους είναι ότι η κράτηση δεν θα τους τρώει την αύξηση που παίρνουν κάθε χρόνο στη σύνταξη. Στην πράξη το αποτέλεσμα είναι το ίδιο με πριν.

2.Μείωση ή κατάργηση της εισφοράς ασθένειας 6% στις επικουρικές συντάξεις. Η μείωση της εισφοράς ασθένειας είναι ξανά στο τραπέζι και αν από 6% γίνει 3% παράδειγμα, θα ισοδυναμούσε με αυξήσεις από 6 ευρώ τον μήνα ως 12 ευρώ τον μήνα στις επικουρικές συντάξεις. Με την κατάργησή της οι αυξήσεις θα ήταν διπλάσιες. Το κόστος από τη μείωση στο μισό της κράτησης ασθένειας είναι περίπου στα 80 εκατ. ευρώ και με την κατάργησή της φτάνει στα 150 εκατ. ευρώ. Σημειώνεται ότι οι επικουρικές συντάξεις αυξήθηκαν τελευταία φορά το 2009.

Εκτοτε μόνο μειώσεις έγιναν και το χειρότερο είναι ότι ο νόμος Κατρούγκαλου “έδεσε” τα χέρια των μελλοντικών κυβερνήσεων θέτοντας ως όρο για την αύξηση των επικουρικών την ύπαρξη πλεονασμάτων –έστω και κατά 1 ευρώ- στον κλάδο επικούρησης του  ΕΦΚΑ. Ο κλάδος επικούρησης είναι πλεονασματικός όπως φαίνεται στους προϋπολογισμούς για δεύτερη χρονιά το 2026. Παρά ταύτα οι επικουρικές δεν αυξήθηκαν και φαίνεται ότι το υπουργείο Εργασίας εφαρμόζει κατά γράμμα τον νόμο Κατρούγκαλου, ακόμη και με πλεονασματικά ταμεία.

3.Κατάργηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης (ΕΑΣ) από τις επικουρικές συντάξεις. Η κράτηση επιβάλλεται σε επικουρικές άνω των 300 ευρώ, τις οποίες λαμβάνουν περίπου 280.000 συνταξιούχοι. Το μέτρο εξετάζεται εναλλακτικά σε συνδυασμό με τα άλλα δυο σενάρια. Αν για παράδειγμα δεν προχωρήσει η αναμόρφωση και μείωση της ΕΑΣ στις κύριες συντάξεις τότε θεωρείται βέβαιο ότι θα καταργηθεί η ΕΑΣ από τις επικουρικές. Η κράτηση στις επικουρικές από την εισφορά αλληλεγγύης ξεκινά από τα 300 ευρώ και άνω μικτά με ποσοστό 3% που αυξάνεται κατά 1% ανά 50 ευρώ, δηλαδή από τα 350,01 ευρώ ως τα 400 ευρώ γίνεται 4%, από τα 400,01 ευρώ ως τα 450 ευρώ πάει στο 5% κ.ο.κ., με όριο το 10% για επικουρικές άνω των 650 ευρώ. Η μείωση των κρατήσεων στις επικουρικές είχε εξεταστεί και πέρυσι αλλά αποφασίστηκε τελικά να καταργηθεί ο μηχανισμός της προσωπικής διαφοράς από τις συντάξεις.

Στο φετινό πακέτο της ΔΕΘ, η μείωση των κρατήσεων στις συντάξεις επανέρχεται με αυξημένη πιθανότητα να εφαρμοστεί από το 2027 είτε στις κύριες είτε στις επικουρικές καθώς ισοδυναμεί με έμμεση αύξηση.

Στις επικουρικές συντάξεις για παράδειγμα, αν καταργηθεί η Εισφορά Αλληλεγγύης σημαίνει ότι 280.000 συνταξιούχοι που λαμβάνουν επικουρικές άνω των 300 ευρώ, θα πάρουν αύξηση κατά μέσο όρο 15 ευρώ τον μήνα. Αν όμως επιλεγεί η μείωση της εισφοράς ασθένειας ή και η ολοσχερής κατάργησή της τότε θα ωφεληθούν 1,2 εκατ. συνταξιούχοι με μόνιμη έμμεση αύξηση καθώς δεν θα ξαναπληρώσουν εισφορά ασθένειας. Σημειώνεται δε, πως η εισφορά ασθένειας 6% στις επικουρικές επιβλήθηκε το 2015 και έκτοτε παραμένει ακλόνητη.